نرخ اجاره خانه در تهران و کلانشهرهای دیگر امسال تا 6 برابر هم افزایش داشته است و در نتیجه خیلی از مستأجرها قادر به تمدید قراردادهای اجاره خود نیستند و نمیتوانند با پولی که دارند خانۀ دیگری هم پیدا کنند. همین مسئله موجب افزایش سه-چهار برابری اجاره کانکس برای زندگی شده است.
فهرست سرتیتر مطالب در مقاله: اجاره کانکس در تهران برای زندگی؛ رواج کانکسخوابی در نتیجه گرانی مسکن
بررسی جایگزین شدن اجاره کانکس با اجاره خانه در تهران
تجارت نیوز، 11 اردیبهشت 1402
افزایش هزینه ساخت و خرید مسکن، تقاضای خرید و اجاره کانکس را برای سکونت افزایش داده است. مردم به دلیل کاهش قدرت خرید و ناتوانی در پرداخت اجارهبها مجبورند کیفیت زندگی خود را تا سطح زندگی در این اتاقکها پایین بیاورند; مکانی که گاهی اوقات، هم فضایی برای سکونت و خواب محسوب میشود و هم محلی برای کار!
گرانی مسکن و افزایش هزینه ساخت و ساز، کارد را به استخوان مردم رسانده است. به نظر میآید خرید و اجاره کانکس جهت سکونت در چند ماه گذشته سیر صعودی را طی کرده است. کانکسهایی که نهایتا متراژ آن به ۲۰ متر میرسد; و گاهی اوقات استانداردهای حداقلی برای سکونت را نیز ندارند. همین کانکسها اما همسو با تورم موجود در اقتصاد کلان، رشد قیمت داشتهاند.
یکی از فروشندگان این کانکسها که در محدوده اتوبان آزادگان فعالیت دارد; در این مورد میگوید: «تقاضا برای خرید کانکس نسبت به چهار یا پنجماه گذشته دو برابر شده است; و در بین خریداران کسانی هم وجود دارند که آنها را برای سکونت میخواهند. قیمت این کانکسها از شروع سال، 7 تا ۱۰ درصد بالا رفته است.»
او در این مورد توضیح میدهد: «برخی از این خریداران، خود زمین یا باغی برای گذاشتن این کانکسها دارند; برخی دیگر هم حتی برای برپا کردن مجبورند زمین و یا محوطهای را اجاره کنند.»
اجاره کانکس چند؟
سازندگان و فروشندگان کانکس میگویند در این بین برخی توان خرید این مسکنهای موقت را نیز ندارند; و در نهایت درخواست میکنند تا کارگاهها کانکسها را به آنها اجاره دهند.
یکی دیگر از این تولیدکنندگان میگوید: «همین چند وقت پیش یکی از مشتریان ما اظهار میکرد توان خرید کانکس را ندارد; و اصرار داشت در صورت امکان یکی از کانکسها را به او اجاره بدهیم; تا مقابل همین کارگاه خودمان در یک کانکس ۲۰ متری هم ضایعاتی بزند و هم بتواند شبها در آن بخواند و زندگی کند. پیشنهاد من برای اجاره; ۲۰ میلیون تومان رهن و ماهانه 4 میلیون اجاره بود; که به دلیل نبود ضمانت کافی منصرف شدم.»
بررسی آگهیها در این زمینه نشان میدهد با مبالغ کمتری هم میتوان در متراژ; کاربری متفاوت و شهرهای گوناگون کانکس اجاره کرد; مبلغی بین 1 تا 3 میلیون تومان اجارهبها و کمتر از ۱۰ میلیون تومان رهن.
یکی دیگر از کسانی که کانتینر و کانکس برای انبار اجاره میدهد; میگوید: «با این هزینه مصالح ساختمانی و پروانه دیگر نمیتوان ساخت و ساز کرد. خانه هم آنقدر گران شده است که مردم حتی اگر بخواهند فقط جایی برای استراحت داشته باشند; از پس آن برنمیآیند! الان عدهای هستند که پیشنهاد میدهند بتوانند در همین محوطه انبار خودمان کانکسها را اجاره کنند; تا حداقل شب جایی برای خواب داشته باشند; اما ما قبول نمیکنیم; اینجا آب و برق ندارد و از سمت دیگر هم مسئولیت آن زیاد است و به دردسرش نمیارزد.»
نصب کانکس به جای ساختمان سازی
آخرین دادههای مرکز آمار نشان میدهد شاخص قیمت نهادههای ساختمانی مسکن در پاییز ۱۴۰۱ و در شهر تهران هزار و ۵۶۱ ثبت شده است. این میزان نسبت به فصل گذشته یعنی تابستان ۱۴۰۱، معادل ۴/۶ درصد; نسبت به پاییز سال گذشته ۳۱/۶; و نسبت به ۱۲ ماه منتهی به پاییز سال جاری (سالانه) ۳۴/۷ درصد افزایش داشته است. با توجه به وضعیت اقتصاد کلان چشمانداز آن را نیز افزایشی میبینند.
این روند منجر به رشد هزینه تولید شده و ساخت و ساز را با رکود مواجه کرده است; فرایندی که نتیجه آن جز کاهش عرضه و گرانی مسکن نیستک و به رواج پدیدههای خطرناک اجتماعی و اقتصادی نظیر کپرنشینی، چادرنشینی و کانکسنشینی منتهی شده است.
اجاره کانکس بهجای ساخت ویلا
افزایش قیمت و سکونت در کانکسها محدود به تهران نیست و بازار دیگری را هم به راه انداخته است. هزینه ساخت ویلا و ساختمان تا آنجا افزایش یافته که مردم بهویژه در شهرهای شمالی کشور; ترجیح میدهند بهجای ساخت ویلا در باغهای خود از کانکس استفاده کنند.
یکی از فعالان این حوزه در مازندران، میگوید: «با این هزینهها دیگر نمیصرفد مردم در باغهای خود ویلا بسازند. از سوی دیگر گرفتن پروانه ساخت هزار دردسر دارد. بنابراین مردم به آن سمت رفتهاند که حداقل برای دورهای موقت از کانکس بهجای ویلا استفاده کنند.»
قیمت حدودی هر متر از این کانکسهای نوساز و مناسب ویلا بین 7 تا 8 میلیون است. فعالان این بازار میگویند قیمت کانکسی مناسب برای سکونت حداقل از متری 5 میلیون آغاز میشود. قیمت کانکسهای دست دوم هم به متری 2 تا 3 میلیون میرسد.
هزینه ساخت و ساز مسکن در ایران سر به فک کشیده است; و سازندگان معتقدند ساخت واحدهای مسکونی دیگر برای آنها صرفه ندارد. این در حالی است که مردم هم دیگر توانی برای خرید یک ملک حداقلی و یا ساخت آن ندارند. بنابراین بازار، هم از سمت عرضه و هم از سمت تقاضا; با موانعی جدی روبهروست. سیطره این شرایط در دو سال گذشته باعث وقوع سکونتگاههای غیررسمی بهویژه در کلانشهری مانند تهران شده است.
مسکن کالایی نیست که بتوان از آن چشمپوشی کرد و یا تهیه آن را به تعویق انداخت. بنابراین کارشناسان معتقدند انتخاب این نوع سکونتگاههای غیررسمی با ادامه روند افزایشی قیمت مسکن در شرایط بحرانیتری قرار خواهد گرفت; تا آنجا که باید منتظر بروز پدیدههایی عجیبتر نیز در این حوزه باشیم!
سلام نو، 12 اردیبهشت 1402
به نظر میرسد خرید و اجاره کانکس برای سکونت در چند ماه گذشته سیر صعودی را طی کرده است; کانکسهایی که نهایتا متراژ آن به ۲۰ متر میرسد; و گاهی اوقات استانداردهای حداقلی برای سکونت را هم ندارند.
قیمت اجاره کانکس در تهران
سازندگان و فروشندگان کانکس میگویند در این بین برخی توان خرید این مسکنهای موقت را نیز ندارند و در نهایت درخواست میکنند تا کارگاهها کانکسها را به آنها اجاره دهند.
بررسی آگهیها در این زمینه نشان میدهد با مبالغ کمتری هم میتوان در متراژ; کاربری متفاوت و شهرهای گوناگون کانکس اجاره کرد; مبلغی بین یک میلیون تا سه میلیون تومان اجارهبها و کمتر از ۱۰ میلیون تومان رهن.
نصب کانکس به جای ساختمان سازی
افزایش قیمت و سکونت در کانکسها محدود به تهران نیست و بازار دیگری را هم به راه انداخته است. هزینه ساخت ویلا و ساختمان تا آنجا افزایش یافته که مردم; بهویژه در شهرهای شمالی کشور ترجیح میدهند بهجای ساخت ویلا در باغهای خود از کانکس استفاده کنند.
بیتالله ستاریان; کارشناس اقتصاد مسکن نیز پیش نسبت به افزایش حاشیهنشینی و بدمسکنی با ادامه افزایش قیمت مسکن و اجاره در شهر تهران هشدار داده بود. او در این خصوص گفته بود: «پدیده افزایش قیمت اجارهبها و مسکن در شرایط حاد به صورت کپرنشینی و یا شبه کپرنشینی خود را بروز میدهد.»
همشهری آنلاین، 16 اردیبهشت 1402
بسیاری از مشاوران املاک در پی افزایش اجاره بها در سالهای اخیر; به تازگی از روش جدید سکونت برخی مستاجران خبر داده و گفتهاند کانکس نشینی جایگزین اجاره خانه شده است.
در پی افزایش اجاره بها در کلانشهرها بهخصوص در کلانشهری چون تهران; بدمسکنی رایج شده است; به طوری که بسیاری از مشاوران املاک به تازگی از روش جدید سکونت برخی مستأجران خبر دادهاند; که این مسئله بیشتر در حومه کلانشهرها در حال رخ دادن است.
در سالهای گذشته خبرهایی از اجاره زیرزمین و پشتبام در رسانهها منتشر شده بود; اما این بار در کنار آن روشهای سکونت; ظاهراً کانکس نشینی نیز رواج پیدا کرده است.
به گفته کارشناسان; در بسیاری از کشورهای توسعهیافته از کانکسها برای ساماندهی به وضعیت خانوارهای بدمسکن استفاده میشود; و اکنون تعداد خریدوفروش این نوع از کانکسهای مسکونی در حومه تهران روزبهروز افزایش مییابد. به گفته کارشناسان در ایران حدود ۱۹ میلیون نفر بدمسکن داریم که به نظر میرسد دولت باید برای این قشر فکر عاجل کند.
کانکس نشینی ارزان تمام میشود
بررسیها در برخی از سایتهای فروش و اجاره نشان داده است که مستأجران از مناطق بالایی به مناطق پایینتر میروند; تا بودجه برای اجاره داشته باشند. از سوی دیگر مستأجران مناطق پایینی به سمت حاشیهنشینی سوق داده شدهاند.
تولیدکنندگان کانکس برای اجاره و فروش; یک کانکس ۱۸ متری و ۱۵ متری را با قیمت ۳۵ و ۹۵ میلیون تومان میفروشند; که به قول آنها یک خانواده ۳ نفره در این کانکسها میتوانند با تمام امکانات زندگی کنند. یکی دیگر از تولید کنندگان گفت: کانکس ۱۸ میلیون تومانی هم داریم; اما به اصطلاح قوطی گفته میشود که بیشتر برای نگهداری از لوازم خانگی استفاده میشود.
عمده خریداران این کانکس افراد و زوجهایی هستند که امکان اجاره واحد مسکونی ندارند; و سعی میکنند با اجاره یا خرید این کانکسها وسایل خود را در آن نگهداری کرده; و خود به خانه پدر و مادرشان بروند و جدا از هم زندگی میکنند.
شرایط خرید یا اجاره کانکس
یکی دیگر از شرکتهای اجاره دهنده کانکس گفت: شرایط اجاره کانکس برای زندگی با دیگر موارد تفاوتی نداشته; و شما میتوانید یک سازه را اجاره کرده و برای تجهیز کارگاه; اسکان کارگران و یا زندگی خانواده به صورت موقت استفاده کنید. در این شرایط فقط باید فضایی برای قرارگیری یا نصب سازه داشته باشید; که پس از اجاره; کانکس را به محل خود منتقل کنید. و این محل نیز باد ملک شخصی شما باشد و نمیشود سازه را در مکانهای عمومی یا اراضی کشوری قرار دهید.
برای تکمیل گزارش به یکی از سایتهای اجاره کانکس سری می زنیم و چند آگهی اجاره کانکس را بررسی کرده و با یکی از این آگهی دهندگان تماس گرفتیم که آیا این کانکسها حمام و سرویس بهداشتی دارد یا خیر؟
یکی از اجاره دهندگان گفت: این کانکس در حیاط یک خانه واقع شده و حمام و سرویس; گاز سه شعله و سینک ظرفشویی دارد; و خانوادهها بدون مزاحمت صاحبخانه میتوانند در آن زندگی کنند.
شرایط اقتصادی مردم را به سمت کانکس نشینی کشانده است
رئیس سابق مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درخصوص علت افزایش کانکس نشینی گفت: شرایط اقتصادی و افزایش قیمتها مردم را به این سمت برده است; که به سمت بد مسکنی حرکت کنند. از سوی دیگر افزایش قیمت مصالح باعث شده تا قیمت تمام شده مسکن نیز گرانتر از قبل شود; و این موضوع روی اجاره بها نیز تأثیر مستقیم دارد.
وی افزود: کانکس نشینی یکی از بدمسکنی هایی است که در سالهای اخیر رواج یافته; که از مناطق پایینی کلانشهرها به سمت حاشیهها و روستاها سوق داده شده است. برای فرار از این معضل دولت باید ساخت و سازها را افزایش دهد و از سوی دیگر خانههای ارزان قیمت در اختیار مردم قرار دهد تا پدیده کانکس نشینی برطرف شود.
افزایش اجاره کانکس در تهران برای زندگی: جمعبندی و نتیجهگیری
مهمترین تبعات حاشیه نشینی در سکونتگاههای غیر رسمی با بافتهای ناکارآمد و عمدتاً فرسوده، افزایش آسیبهای اجتماعی است. عادی شدن شرایط میتواند گسترش این معضل را به همراه داشته باشد; چرا که به خودی خود تکرار این امر حساسیتها را از بین میبرد و این نوع زندگی به یک سبک تبدیل میشود.
برای جلوگیری از رواج کانکس نشینی دولت باید سیستم اجاره و میزان ساخت و ساز مسکن را کنترل کند و این امر جز با اصلاحات اقتصادی گسترده و در سطح کلان امکانپذیر نخواهد بود. هر اقدام دیگری که در این زمینه صورت بگیرد، مُسکّنی برای تسکین درد بازار مسکن است و بعد از مدتی بیماری این بازار با شدت بیشتری عود خواهد کرد.
