تنها دو روز به انتخابات ریاست جمهوری که در روز جمعه 8 تیر 1403 برگزار میشود، مانده است. نامزدها به مناظره نشستهاند. هر یک از آنها در مورد دغدغههای خود صحبت کردهاند. برنامه و طرحهای پیشنهادی خود برای بهبود وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور را ارائه کردهاند. یکی از مهمترین دغدغههای مردم تهیه مسکن و تورم بیش از حد حاکم بر این بازار است. باید دید کدام کاندیدا برنامه کاربردی و کاملی دارد که در صورت اجرا بتواند حداقل بخشی از این مشکلات را کاهش دهد.
فهرست سرتیتر مطالب در مقاله: آیا نامزدهای ریاست جمهوری راه حلی برای معضل مسکن دارند؟
ایرنا
6 تیر 1403
مسکن در وعدههای انتخاباتی
مسعود پزشکیان منتقد مداخله وعدههای ساخت انبوه مسکن توسط دولت است. با این حال با توجه به حضور «حسین عبده تبریزی» به عنوان مشاور اقتصادی این نامزد، میتوان پیشبینیهایی درباره برنامه احتمالی وی در زمینه مسکن داشت. عبدهتبریزی پیش از این با همکاری برخی دیگر از کارشناسان اقتصادی. چارچوبی با عنوان «خرید مسکن با تسهیلاتی از نوع فقط پرداخت سود» را طراحی کرد. که به طور خلاصه در آن پیشنهاد شده بود. بنا بر تجربه دیگر کشورها، بانک به خریدار مسکن تسهیلات ۵ ساله با نرخهای جاری اعطا میکند و خریدار مسکن فقط سود این تسهیلات را به بانک پرداخت کند و سپس با استفاده از ظرفیت عقد «اجاره به شرط تملیک» تسهیلات جدیدی دریافت کند که اصل تسهیلات را نیز بازپس دهد زیرا با گذشت زمان و با در نظر گرفتن اثر تورم، توانمندی خانوارها در بازپرداخت اقساط و بازتامین دوباره تسهیلات افزایش مییابد. مصطفی پورمحمدی نیز با اشاره به تجربههای گذشته مسکن مهر و مسکن ملی معتقد است نباید شرایط مسکن به صورتی باشد که به پدیده مهاجرت دامن بزند. اظهارنظرهای وی در زمینه مسکن، دو دیدگاه اساسی را مشخص میکند: استفاده از ظرفیت خانههای خالی و نیز نوسازی بافت فرسوده. وی معتقد است نزدیک به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار خانه خالی در کشور وجود دارد. بر این اساس میتوان احتمال داد سیاستهای تشویقی برای مالکانی که خانههای خالی خود را برای فروش یا اجاره عرضه میکنند یکی از راهکارهای این نامزد برای مدیریت بازار مسکن باشد. از سوی دیگر، اظهارنظرهای پورمحمدی درباره نوسازی بافت فرسوده، فقط با هدف مدیریت بازار مسکن نیست بلکه وی به زلزلهخیز بودن کشور تأکید دارد و به نظر میرسد موضوعهایی همچون طراحی شهری و ایمنی ساختوساز را نیز در زمینه مسکن در نظر قرار داده است.
ریشه مسأله مسکن
سعید جلیلی ریشه مسأله مسکن را در زمین میداند و معتقد است با رفع انحصار و تبعیض در زمین، میتوان موضوع مسکن را ساماندهی کرد. وی برنامه هفتم توسعه و امکان اضافهشدن دو درصد از مساحت کشور به محیط سکونتگاهی را فرصتی برای بازار مسکن میداند اما معتقد است نباید در این زمینه نگاه تکبعدی داشت. به عقیده وی، نگاه به مسکن وقتی نتیجه میدهد که از آمایش سرزمینی استفاده کنیم تا مساله اشتغال نیز تأمین شود. علیرضا زاکانی وعده حل مشکل مسکن در مدت پنج سال را مطرح کرده است. وعده ساخت ۳۰۰ هزار واحد مسکن حمایتی غیر از ایجاد یک میلیون مسکن از دیگر وعدههای وی در زمینه مسکن است. این نامزد ریاست جمهوری، گفته است در حوزه مسکن با تجربه بسیار خوبی که در شهرداری تهران کسب کرده، برنامهها و ایدههای خوبی در سراسر کشور دارد. او در تبلیغات انتخاباتی خود از بسته مسکنی گفته است که در زمینه زمین، بافت فرسوده و اجارهنشینی، راهحلهایی دارد.
وی معتقد است با مدیریت هزینه ساخت، میتوان بر قیمت مسکن تأثیر گذاشت. وعده او، مدیریت هزینه ساخت مسکن و قیمت تمامشده تا جایی است که قیمت مسکن تا ۴۰ درصد کاهش یابد. پیشنهاد دیگرِ سمت عرضه از طرف این نامزد، کاهش قیمت زمین توسط دولت تا جایی است که متقاضی ساخت، زمین را تقریبا رایگان دریافت کند.
محمدباقر قالیباف در تبلیغات انتخاباتی خود گفته است میتوان در محدوده مسکونی ۸۰ درصد از شهرها و نه در وسط بیابان، زمین به مسکنندارها داد. پیشنهاد وی، دادن زمینهای ۲۰۰ متری برای افراد فاقد مسکن است برای ساختوساز است. پیشنهاد دیگر این نامزد در زمینه مسکن، مربوط به بازار اجاره و زوجهای جوان است. او پیشنهاد داده به زوجهای جوان، واحدهای ۷۵ متری و مسکن رایگان میدهد که تا سه سال اجاره پرداخت نکنند.
| بیشتر بخوانید: انتخابات، مسکن و وعدههای توخالی |
ایسنا
22 خرداد 1403
هدف زاکانی برای ساخت ۳۰۰ هزار مسکن در تهران
علیرضا زاکانی ـ زاده اسفند ۱۳۴۴ از سال ۱۴۰۰ به عنوان شهردار تهران برگزیده شد. با توجه به نزدیکی مسئولیتهای شهرداری با ماموریتهای وزارت راه و شهرسازی، زاکانی طی دو سال و ۹ ماه گذشته برنامههایی را برای این حوزه ارایه کرد که به نوعی مهمترین آن تشکیل قرارگاه مسکن بوده است.
او در ابتدای مسئولیت خود اعلام کرد شهرداری نمیتواند نسبت به مسکن مردم بی تفاوت باشد. تلاش برای تامین مسکن افراد بی بضاعت و کم استطاعت و نوسازی بافتهای فرسوده و ناکارآمد از جمله اهداف وی در دوران تصدی شهرداری تهران بوده است.
زاکانی بر ساخت ۳۰۰ هزار واحد مسکن حمایتی غیر از ایجاد یک میلیون مسکن تاکید کرد. برنامه ساخت مسکن با همکاری شرکتهای چینی از مهمترین تلاشهای او بوده است. سال ۱۴۰۲ سازمان نوسازی شهر تهران اعلام کرد که برنامه ساخت ۲۰۰ هزار خانه از طریق یوزانس با کشور چین در دستور کار قرار دارد و تفاهماتی انجام شده است. حتی عنوان شد که یک شرکت چینی سازنده مسکن در ایران مستقر شده اما ظاهرا این برنامه آنطور که انتظار میرفت پیش نرفت.
اواسط اردیبهشت امسال مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران درباره ورود چینیها به بازار مسکن و بافت فرسوده اعلام کرد: اولین شرط انتقال تکنولوژی ساخت و دومین شرط تامین ۸۰ درصد منابع مالی است. اگر این دو شرط مورد پذیرش قرار بگیرد میتوانیم به مرحله تفاهم و قرارداد برسیم. آنچه مشخص است اینکه فعلا از آمدن آنها خبری نیست؛ چرا که هنوز به مرحله قرارداد نرسیدهایم.
زاکانی بعد از تایید صلاحیت در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری هنوز برنامهی خود را در بخش مسکن ارایه نکرده است.
قالیباف قرار است به احتکار زمین پایان دهد
محمدباقر قالیباف ۶۳ ساله نیز که ریاست مجلس در دوره گذشته و دوره اخیر را بر عهده داشته، با موضوع معیشت مردم در حوزه مسکن و وعده «پایان احتکار زمین»، ورود به صحنه رقابت را آغاز و روز گذشته نیز اولین بیانیه خود را منتشر کرد. او در زمان ریاست مجلس و کاندیداتوری دورههای قبل ریاست جمهوری نیز راه حلهای خود را برای ساماندهی بازار مسکن ارایه کرد. مرداد ۱۴۰۰ در زمان ریاست قالیباف بر مجلس، قانون جهش تولید و تامین مسکن با هدف ساخت سالیانه یک میلیون واحد مسکونی به تصویب نمایندگان مجلس رسید.
قالیباف دیروز در صفحه مجازی خود در توییتر، ضمن تاکید بر اینکه ''هزینه بالای مسکن زندگی مردم را سخت کرده است، ریشه این موضوع را در قیمت بالای زمین دانسته و این اطمینان را به مردم داد که در صورتی که به ریاست جمهوری دولت چهاردهم برسد، با برنامهریزی دقیق و سرعت بالا به این موضوع خواهد پرداخت و ٣٣٠ هزار هکتار زمینی که در قانون برنامهی هفتم به ظرفیت سکونتگاهی اضافه شده است را اجرا خواهد کرد. او هشتک #پایان_احتکار_زمین را برای این پست خود برگزید.
انتقاد پزشکیان به برنامههای مسکن دولتهای گذشته
مسعود پزشکیان ـ متولد ۱۳۳۷ نماینده مجلس دوازدهم است. او در مجلس دهم نایب رئیس اول بود. همچنین در سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دولت خاتمی بود.
او از نحوه ساخت مسکن انتقاد کرده و گفته است: مشکل اساسی ما با ساخت این تعداد مسکن حل نمیشود. آن همه پول و امکانات به دست احمدینژاد آمد اما نتوانست دو میلیون مسکن را تا آخر بسازد، بقیهاش را دولت روحانی انجام داد و هنوز هم تتمهاش مانده است. چطور میخواهند در هر سال یک میلیون مسکن بسازند؟ اصلا مصالحش را دارند و جایگاهش را مشخص کردهاند؟
به گفته پزشکیان نامزد ریاست جمهوری ما قانون گذاران، سیاستمداران و حاکمان باید سیاستی را برای حل این مشکل در نظر داشته باشیم. رئیس جمهور محترم قول ساخت سالانه یک میلیون مسکن را داده بود که عملا غیرممکن است اما میشود حداقل تلاش کرد به آن سمت برویم اما متاسفانه این تلاش را نمیبینیم.
پزشکیان همچنین در مقطعی از قانون مالیات بر عایدی سرمایه دفاع کرد. هدف این قانون جلوگیری از فعالیتهای سوداگرانه مخرب در بخشهای غیرمولد از جمله بازار مسکن است. حالا باید ببینیم پزشکیان که از طرح مسکن مهر و نهضت ملی مسکن انتقاد کرده چه راهکارهای برای خانهدار کردن مردم دارد.
| بیشتر بخوانید: اجاره خانه در تهران |
جلیلی: مردم را خانهدار میکنیم
سعید جلیلی ـ زاده ۱۳۴۴ در مشهد نیز به عنوان یکی از شش کاندیدای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در حالی پا به عرصه گذاشته که در برنامههای پیشین او شعارهای اقتصادی زیادی از جمله حل مشکل تورم، روشن کردن موتور تولید و اشتغال، جلوگیری از نوسانات در بازار ارز و رفع مشکل مسکن به چشم میخورد. جلیلی در سال ۱۴۰۰ نیز یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری بود.
«مردم را خانه دار میکنیم» و «حداقل یک میلیون مسکن در سال میسازیم» از وعدههای سال ۱۴۰۰ جلیلی محسوب میشود. اعطای تسهیلات و اختصاص زمین برای توسعه ساختوساز مسکن، برطرف کردن نقایص طرح مسکن مهر و اجرای آن، تهیه برنامه جامع برای تولید مسکن، خانهدار کردن مردم با واگذاری زمینهای دولتی به تعاونیهای مسکن و ساخت حداقل یک میلیون مسکن در سال از برنامههای جلیلی بود.
پورمحمدی برای مردم عدالت و ثروت میخواهد
مصطفی پورمحمدی ـ متولد ۱۳۳۸ در قم اما با توجه به سوابق کاری خود از جمله وزیر دادگستری دولت روحانی، رییس سازمان بازرسی و البته وزیر کشور در دولت احمدینژاد، طبیعتا قرابت چندانی با حوزه مسکن نداشته و بر این اساس در اینباره کمتر اظهارنظر کرده است.
او پس از ثبتنام در ماراتن انتخابات چهاردهم ریاست جمهوری در جمع خبرنگاران گفت: نام دولت چهاردهم دولت قرار و اولویتهای آن عدالت، ثروت و قدرت خواهد بود. قرار من با شما تحقق این سه اولویت کلیدی است.
وعده قاضیزاده برای پرداخت وام مسکن با اقساط ۳۰ ساله
امیرحسین قاضیزاده هاشمی ۵۳ ساله که جوانترین کاندیدای این دوره محسوب میشود. نیز در زمان حضور برای ثبت نام در انتخابات سال ۱۴۰۰ حدود ۴۰ وعده اقتصادی داد. که از جمله آنها پرداخت ۵۰۰ میلیون تومان برای اشتغال، ازدواج و مسکن به هر زوج، حل مشکل بورس در سه روز، رقابت و عدم انحصار و رانت، ایجاد ۴۸۵ پایتخت در کشور، حل مشکل مسکن، تهیه یک بسته غذایی ماهانه به میزان ۳۰۰ هزار تومان، عرضه محصولات کشاورزی در بورس و کاهش نرخ تورم به کمتر از ۵ درصد است.
این نامزد ریاست جمهوری همچنین به برنامه ریزی برای تأمین ۴.۵ میلیون واحد مسکونی در کشور، تأمین مسکن سه دهک پایین جامعه، برقراری اقساط ۳۰ ساله مسکن برای فقرا، مبارزه با قاچاق و بازار سیاه، اصلاح اقتصاد رسانه، ایجاد ثبات شغلی برای خبرنگاران، پرداخت یارانه به فعالان حوزه فرهنگ در ازای مابهالتفاوت عدم حقوقشان، حفاظت از مصرف کننده نهایی، برگرداندن رانت ایجاد شده از سوی دولت به جیب مردم.، ایجاد شفافیت اقتصادی تام و عام و توسعه فرهنگ استفاده از کالای داخلی نیز تاکید داشت.
سخن پایانی
تمام مردم دنیا به مسکن و سقف بالای سر به اندازه هوا برای نفس کشیدن اهمیت میدهند. خانه یا به عبارت دیگر، حق مسکن، یکی از حقوق اساسی بشر است که دولتها در کشورهای مختلف، سیاستهای متفاوتی را برای آن در پیش گرفتهاند. در ایران نیز، مسکن همواره یکی از شعارهای مهم انتخاباتی ریاست جمهوری و یکی از برنامههای اساسی دولتها بوده است؛ از پروژه مسکن مهر که در دولت نهم آغاز و همچنان ادامه دارد تا برنامه ساخت چهار میلیون واحد مسکونی دولت سیزدهم که باید دید سرنوشت آن در دولت جدید چه خواهد شد.
